توصیه های عملی برای نمایه سازی مستندات علمی

دستيابي سريع به اطلاعات علمي مورد نظر از ميان حجم عظيم توليدات علمي جهان، تنها از طريق نمايه سازي و بهره گيري از فناوري اطلاعات ممکن مي باشد. در نمايه كردن مستندات علمي، نويسندگان آن، اولين كساني هستند كه بايستي در نگارش خود موارد ذیل را رعایت نمایند تا نمايه سازي توسط پایگاههای اطلاعات علمی به طور صحيح انجام پذيرد:

الف ـ انتخاب عناوین و واژه هاي كليدي متناسب با متن گزارش یا مقاله.

ب ـ درج صحیح اسامي و آدرس ها. ( فارسی / لاتین )

با نمايه سازي صحيح است كه دستيابي دقيق به سوابق علمي افراد، موسسات علمي و پژوهشي، شهرها، كشورها، موضوعات در رشته هاي مختلف و غيره ميسر شده و رتبه بندي واقعي مراكز آموزشي و پژوهشي در سطوح منطقه اي، ملي و جهاني تعيين مي گردد. لذا ضروری است که اصول حاكم بر نمايه سازي سوابق علمي دانشگاه ها و پژوهشگاه هاي كشور يك كاسه شود. در این راستا راهكارهاي راهبردي و عملياتي به شرح ذیل ارائه می گردد:

۱ـ تمام پژوهشگران يك دانشگاه و يا پژوهشگاه مي بايستي آدرس مركز و يا موسسه متبوع خود را يكسان بنويسند تا تمام توليدات و مستندات علمي آن موسسه، مركز و يا دانشگاه، يك كاسه نمايه شود،

۲ـ نويسندگان مستندات علمي، نام خودشان را در تمامي مقالات يكسان بنویسند تا سوابق علمي ایشان در پايگاه های اطلاعات علمي، یکجا نمايه شود.

۳ـ عدم آگاهي بعضی از اعضاء هیأت علمی از اصول نمايه سازي مستندات علمي، موجب شده است تا سوابق علمي دانشگاه ها و پژوهشگاه هاي كشور به درستي و يك كاسه براي هر دانشگاه نمايه نشود. حتی باعث شده که دانشگاه هاي مطرح كشور، رتبه واقعي خود را در ابعاد ملي، منطقه اي و جهاني احراز ننمايند.

۴ـ در رقابت اعضاء هیأت علمی دانشگاه ها، آمار صحیح اسناد علمي مي تواند مرتبه علمي وی را ارتقاء يا تنزل دهد.

۵ـ در خصوص آموزش و اگاهي بخشي در زمينه دانش علم سنجي و شاخص هاي اساسي آن، مجله رهيافت مقالات ارزشمندي منتشر نموده است كه مطالعه آنها را به متوليان علمي كشور، مسئولان دانشگاه ها و پژوهشگاه ها، دانشمندان، پژوهشگران و دانشجويان تحصيلات تكميلي جهت برنامه ريزي، تدوين و انتشار يافته هاي پژوهشي و توليد سند علمي، قوياً توصيه می شود.

۶ـ جهت رفع معضل واگرائي در اصول نمايه سازي مستندات علمی و رسيدن به همگرائي و وحدت رويه، راهكار هاي ذيل ارائه مي گردد:

۶ـ۱ـ برگزاري كارگاه هاي آموزشي توسط افراد مجرب براي دانشجويان تحصيلات تكميلي.

۶ـ۲ـ اختصاص تشويقي برای بروندادهاي پژوهشي که به طور صحیح نمايه شده اند.

۶ـ۳ـ مسئولیت نوشتن نتایج تحقیقات علمي تيمي( اگر پژوهشگران از چند دانشگاه / موسسه باشند) باید به یک نفر از اعضاء تیم واگذار شود. وی بايد برای انتشار مقاله، نسبت به درج صحیح مشخصات دانشگاه ها / موسسات همکار و اعضاء تیم دقت نماید.

۶ـ۴ـ به هر عضو جديد هيئت علمي كه به دانشگاه مي پيوندد در بدو ورود قوانين، مقررات و آئين نامه هاي دانشگاه در كتابچه اي تحويل و تعهدات لازم در خصوص رعايت اخلاق علمي اخذ شود. چنين كاري در كشورهاي پيشرفته معمول است.

۶ـ۵ـ ارزيابي مستمر مستندات علمي توسط يك كارشناس علم سنجي حوزه پژوهش و فناوري هر دانشگاه.

۶ـ۶ـ اخذ تعهد کتبی از دانشجويان كارشناسي ارشد و دكتری در بدو ورود به دانشکده، برای درج صحیح آدرس فارسی و لاتین مصوب دانشگاه، در تمامي مستندات علمي و پايان نامه خويش.

۶ـ۷ـ در هنگام نمايه نمودن مستندات علمي، بخشي از اشتباهات، از تايپ و مراحل مربوط به قرار دادن اطلاعات مستندات علمي در مركز داده پايگاه هاي اطلاعات علمي، ناشی مي شود که با مكاتبه با كارشناس فنی پايگاه اطلاعات علمي مربوطه Support) (Customer Technical ، ايراد بر طرف مي گردد.

اقتباس از مقاله با عنوان : اهميت رعايت اصول نمايه سازي درمستندات علمي

محمدعلی زلفی گل ، مرتضی شیری،  ابوالفضل کیانی بختیاری

تنظیم :  مجتبی یعقوبی کارشناس ارشد دانشگاه صنعتی امیرکبیر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: