چالش در بازیابی اطلاعات

همه ما با اصطلاحاتی چون « انفجار دانش » یا « انفجار اطلاعات » کم و بیش آشنا هستیم و ما قادریم اطلاعات مورد نیاز خود را مستقیماً از مجاری گوناگون به دست آورده و مدیریت کنیم. همچنین دسترسی ۲۴ ساعته به جریان پیوسته داده و اطلاعات، به وسیله شبکه های اجتماعی، پست الکترونیکی، پست صوتی، دورنگار و وب، در محل کار، خانه و حتی در طول سفر، امکان پذیر شده است.

شاید فکر کنید که « وب » یک منبع فوری و آماده برای پاسخ به تمام نیازهای اطلاعاتی ما است، حال آنکه ابتدا باید بدانیم چگونه این دریای وسیع داده و اطلاعات را برای رسیدن به نیاز خاص خود جستجو  کنیم و این همان چیزی است که مدیریت اطلاعات به ما می آموزد. برای مدیریت اطلاعات باید ابتدا رابطه بین داده، اطلاعات و دانش را درک نماییم. مدیریت اطلاعات یعنی توانایی:

۱ـ جمع آوری         2ـ طبقه بندی          3ـ بازیابی             4ـ انتشار اطلاعات

با کمترین هزینه و در بهترین محمل اطلاعاتی، برای تصمیم گیری می باشد. ظهور اینترنت و مجاری اطلاعاتی آنلاین، مدیریت اطلاعات را با چالش ها و تنگناهایی مواجه ساخته است. وظیفه مدیریت اطلاعات شناخت جامعه کاربران و نیازهای اطلاعاتی آنان، ارائه آموزش های لازم، ریشه یابی مشکلات موجود و ایجاد ابزار های جدید برای حل این مشکلات می باشد.

چالش ها و تنگناها در بازیابی اطلاعات :

۱ـ هرچه حجم اطلاعات بیشتر و مجاری دسترسی به آنها متنوع تر می شود، امکان بازیابی کارآمد و به موقع اطلاعات دشوارتر و اطمینان از صحت و اعتبار آنها  نیز کمتر می شود. 

۲ـ موتورهای جستجو، توانایی استخراج اطلاعات تماماً درست را ندارند.

۳ـ توانایی عمده موتور های جستجو در نمایه سازی اطلاعات متنی است و حجم عظیمی از اطلاعات غیر متنی نادیده گرفته می شوند.

۴ـ بسیاری از موتورهای جستجو به انباشت و انتقال اطلاعات می پردازند، اما در تحلیل و درک اطلاعات ناتوان هستند.

۵ـ در بازیابی اطلاعات، انتخاب کلید واژه های متناسب با نیازها و الویت ها، سرعت و کیفیت جستجو را افزایش، و موجب رضایت عمومی کاربران می شود.

۶ـ همواره طراحان وب می توانند آنچه را که شما می بینید یا بازیابی می کنید، دستکاری نمایند، بنا براین کاربران نباید به راحتی نتایج جستجو را بپذیرند، بلکه باید توان قضاوت در مورد کیفیت و صحت منابع جستجو را نیز داشته باشند.

۷ـ اگر جستجو با کلید واژه های کلی انجام شود، تعداد نتایج جستجو زیاد و « اضافه بار اطلاعات » اتفاق می افتد، لذا شناخت منابع اطلاعاتی مختلف و تعیین محل آنها در مخزنی نامنظم به نام اینترنت، انتخاب ابزارهای مناسب برای جستجو و درک تفاوت در عملکرد این ابزارها و نیز نحوه استفاده از آنها ضروری می باشد. واژه «اضافه بار اطلاعات» اولین بار توسط الوین تافلر در کتاب « شوک آینده» به کار برده شده است.

۸ـ اطلاعات ابر‌داده ای در مورد یک منبع الکترونیکی برای مثال در محیط وب عبارت است از اطلاعات مربوط به مولف، ناشر، تاریخ نشر، جزئیات مالکیت معنوی اثر، جزئیات رتبه بندی اطلاعاتی، کلید واژه های قابل جستجو برای هر منبع، کدها و نشانه هایی برای رده بندی محتوایی مدرک و نیز جزئیات نوع اطلاعات موجود در منبع و ارتباط آن منبع با سایر اجزای اطلاعاتی. شایان ذکر است که ابرداده تنها برای توصیف اطلاعات متنی نیست، بلکه شامل اطلاعاتی در باره سایر فرمت ها، مانند صوت، تصویر، گرافیک و …. می باشد.

۹ـ در جستجوی اطلاعات همواره یک صافی تعریف شده برای خود داشته باشید که به وسیله آن بتوانید فقط اطلاعات مورد نظرتان را شناسایی کنید.

۱۰ـ بهرحال در جستجوی اطلاعات باید شیوه خاص یادگیری خود را شناسایی و ببینید این شیوه چگونه می تواند شما را به اطلاعات مورد نظرتان هدایت نماید.

منبع : مقاله چالش ها و تنگنا های مدیریت و بازیابی اطلاعات، امین یوسفی

تدوین :  مجتبی یعقوبی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: